Rumi: Song of the Reed (From Medieval Persian)

Song of the Reed
By Mowlana Jalaluddin Rumi
Translated by A.Z. Foreman

Listen now to the reed flute trilling tales
Of separation. Hear the way it wails:

"Since I was hewn from Reedland, I've begun
weeping with humankind in unison.

I seek torn bosoms. To them I explain
How I am torn from my love, torn in pain.

All things uprooted from the land remain
Athirst for union with the source again.

In every league of life, I sang my pangs,
Both among
happy crowds and hapless gangs.

Their own thoughts were the thing they loved me for.
They would not seek the secret that I bore.

My secret was not separate from my cries
But was sequestered from mere ears and eyes.

Not soul from skin nor skin from soul is sealed
Yet none may ever see the soul revealed.

Not wind, but fire blows through me as I play.

May all who lack that fire be blown away.

The
fire that makes the reed repine is love.
The ferment ripening the wine is love."

This reed flute soothes all sundered lovers' pain.
True minds need not refrain from its refrain.

What poison ever cures beside the reed's?
What crazed love reassures beside the reed's?

This reed flute trills tales of a love-obsessed
Madman of legend on his blooddrowned quest.

The lovelost find the meaning here alone.
That tongue speaks to a certain ear alone.

As days slipped off to evenings in our sorrow
We burned and yearned through every hot tomorrow.

But though the days slip off, You will endure
And matter more, Inimitably Pure.

Only the fish will drink the sea always.
A life by bread alone brings longer days.

No raw mind can see through a ripe mind's eye,
So let us talk no more of this. Goodbye.


The Original:

بشنو از نی چون حکایت می کند
از جدایی ها شکایت می کند

کز نیستان تا مرا ببریده اند
در نفیرم مرد و زن نالیده اند

سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق

هر کسی کو دور ماند از اصل خویش
بازجوید روزگار وصل خویش

من به هر جمعیتی نالان شدم
جفت بدحالان و خوشحالان شدم

هر کسی از ظن خود شد یار من
از دورن من نجست اسرار من

سر من از ناله ی من دور نیست
لیک چشم و گوش را آن نور نیست

تن ز جان و جان ز تن مستور نیست
لیک کس را دید جان دستور نیست

آتش است این بانگ نای و نیست باد
هر که این آتش ندارد نیست باد

آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می فتاد

نی حریف هر که از یاری برید
پرده هاایش پرده های ما درید

همچو نی زهری و تریاقی که دید؟
همچو نی دمساز و مشتاقی که دید؟

نی حدیث راه پرخون می کند
قصه های عشق مجنون می کند

محرم این هوش جز بی هوش نیست
مر زبان را مشتری جز گوش نیست

در غم ما روزها بیگاه شد
روزها با سوزها همراه شد

روزها گر رفت گو:"رو باک نیست
تو بمان ای آنک چون تو پاک نیست"

هرکه جز ماهی ز آبش سیر شد
هرکه بی روزیست روزش دیر شد

درنیابد حال پخته هیچ خام
پس سخن کوتاه باید والسلام

Tajik Cyrillic:

Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад,
Аз ҷудойиҳо шикоят мекунад,
К-аз найистон то маро бубридаанд,
Дар нафирам марду зан нолидаанд.
Сина хоҳам шарҳа–шарҳа аз фироқ,
То бигӯям шарҳи дарди иштиёқ.
Ҳар касе, к-ӯ дур монд аз асли хеш,
Боз ҷӯяд рӯзгори васли хеш.
Ман ба ҳар ҷамъийяте нолон шудам,
Ҷуфти бадҳолону хушҳолон шудам.
Ҳар касе аз занни худ шуд ёри ман,
Аз даруни ман наҷуст асрори ман.
Сирри ман аз нолаи ман дур нест,
Лек чашму гӯшро он нур нест.
Тан зи ҷону ҷон зи тан мастур нест,
Лек касро диди ҷон дастур нест.
Оташ аст ин бонги нойу нест бод,
Ҳар кӣ ин оташ надорад, нест бод!
Оташи ишқ аст, к-андар най фитод,
Ҷӯшиши ишқ аст, к-андар май фитод.
Най ҳарифи ҳар кӣ аз ёре бурид,
Пардаҳояш пардаҳои мо дарид.
Ҳамчу най заҳреву тарёқе кӣ дид?
Ҳамчу най дамсозу муштоқе кӣ дид?
Най ҳадиси роҳи пурхун мекунад,
Қиссаҳои ишқи Маҷнун мекунад.
Маҳрами ин ҳуш ҷуз беҳуш нест,
Мар забонро муштарӣ ҷуз гӯш нест.
Дар ғами мо рӯзҳо бегоҳ шуд,
Рӯзҳо бо сӯзҳо ҳамроҳ шуд.
Рӯзҳо гар рафт, гӯ: «Рав бок нест,
Ту бимон, эй он ки чун ту пок нест».
Ҳар кӣ ҷуз моҳӣ зи обаш сер шуд,
Ҳар кӣ берӯзист, рӯзаш дер шуд.
Дарнаёбад ҳоли пухта ҳеч хом,
Пас сухан кӯтоҳ бояд, вассалом! 

8 comments:

  1. Beautiful translation! Is this your own translation? For I couldn't find this translation at http://www.dar-al-masnavi.org/reedsong.html.

    Again, very well done!

    ReplyDelete
  2. I liked this translation, much more contemporary than the others I'm looking at for a Uni essay. Thank You

    ReplyDelete
  3. Great translation.
    Well done.

    ReplyDelete
  4. Beautiful translation!

    ReplyDelete

Share it